Przychody ze sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego są wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeśli chodzi o pojęcie gospodarstwa rolnego, przepisy podatkowe w tym zakresie odsyłają do ustawy o podatku rolnym (t.j.  Dz.U.  z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm.). Za gospodarstwo rolne uznawana jest nieruchomość o łącznej powierzchni powyżej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego, której grunty sklasyfikowane są w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych.

Skorzystanie ze zwolnienia podatkowego nie jest uwarunkowane prowadzeniem na tym gruncie działalności rolniczej, chyba że jest prowadzona działalność gospodarcza (wówczas preferencja nie przysługuje). Istotne jest natomiast, czy w  związku ze sprzedażą grunty nie stracą charakteru rolnego. W przeciwnym razie uzyskanego przychodu zwolnienie  nie obejmuje. Dotyczy to zarówno zaniechania rolniczego uzytkowania gruntów przed sprzedażą,  jak i w sytuacji, gdy w  dniu transakcji właścicielowi znane są zamiary przeznaczenia gruntu przez kupującego na cele nierolnicze. Zgodnie z  utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II  FSK 199/12), dla uznania utraty charakteru rolnego gruntu znaczenie mają okoliczności faktycznie zaistniałe w dacie sprzedaży. Podatnik uwzględniając zamiar wykorzystania nieruchomości przez nabywcę, powinien w momencie podpisania umowy móc ocenić, czy powstał u niego przychód podatkowy ze zbycia nieruchomości (art. 19 ustawy o PIT).

Natomiast zmiana charakteru rolnego gruntu dokonana przez kupującego w przyszłości nie rzutuje na zastosowanie omawianej ulgi, gdyż sprzedający nie może ponosić konsekwencji podatkowych w związku z działaniami nabywcy, na  które nie ma wpływu.

dr Janusz Marciniuk
Doradca podatkowy, Marciniuk i Wspólnicy
Dziennik Gazeta Prawna, 16.06.2014